ΟΔΗΓΟΣ ΑΓΟΡΑΣ

  • Σαργοί μιας άλλης εποχής

    Σαργοί στα βράχιαΜια μεγάλη θαλασσοταραχή και το σωστό μέρος μπορούν να μας χαρίσουν ακόμη αξέχαστες στιγμές ψαρέματος στον αφρό. Οι τεχνικές, παλιές από χρόνια, δίνουν μια ρετρό γεύση σε ένα ψαρέμα σαργών, των αδιαμφισβήτητων βασιλιάδων των βράχων.

    Κείμενο - Φωτογραφίες: Αlfio Elio Quattrocchi

  • Τι επηρεάζει την άπνοια;

    ελεύθερη κατάδυσηΑυτή τη φορά στο επίκεντρο του άρθρου μας βρίσκεται το θέμα της διάρκειας της άπνοιας και των παραγόντων που την επηρεάζουν. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα ασχοληθούμε με το βάθος της βουτιάς, μιας και αυτό έγινε αρκετά αναλυτικά στο άρθρο για την εξίσωση. Εδώ μάς ενδιαφέρει καθαρά ο χρόνος, η διάρκεια της άπνοιας.


  • Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase

Πώς θα βελτιώσω τις επιδόσεις μου

ελεύθερη κατάδυσηΤώρα που χειμώνιασε οι εξορμήσεις στη θάλασσα είναι πλέον πιο δύσκολες και κατ’ επέκταση λιγότερες, έχοντας έτσι στη διάθεσή μας περισσότερο ελεύθερο χρόνο. Άραγε πώς θα μπορούσαμε να εκμεταλλευτούμε αυτό... το θείο δώρο; Μα φυσικά, κάνοντας κάτι που θα βελτιώσει την άπνοια μας!!!

Γράφει η Παναγιώτα Μπαλάνου

Για τη βελτίωση της άπνοιάς μας σε μη θαλασσινό «πεδίο», υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε: προπονήσεις στο σπίτι, γυμναστήρια, κολυμβητήρια. Όμως σήμερα θα ξεκινήσουμε με κάτι εναλλακτικό και πιο χαλαρό, μην κουραστούμε απότομα…

Όταν ακούμε για Υoga φανταζόμαστε ένα κορμί οριακά αποστεωμένο, σε αφύσικη στάση, με τα πόδια γύρω από το κεφάλι και τα χέρια δεμένα κόμπο πίσω από την πλάτη… Ή ο νους μας πάει στον Umberto Pelizzari να κάθεται πάνω σε έναν βράχο με τις ώρες να διαλογίζεται (ή όπου αλλού πάει ο νους του) και να κάνει Pranayama (ασκήσεις και τεχνική αναπνοής στην Yoga). Και βέβαια, η αντίδρασή μας είναι λογικό να είναι κάπως έτσι: «ε, όχι, αυτό δεν μπορώ να το κάνω, όσο βαθιά κι αν μπορούσα να βουτήξω στη συνέχεια». Όμως τα πράγματα δεν είναι πάντα όπως τα φανταζόμαστε…

Τι είναι η Yoga
ελεύθερη κατάδυση
Η Yoga δεν είναι απλά μια σειρά διατάσεων όπως μπορεί να φαίνεται ή και να διδάσκεται σε κάποια γυμναστήρια. Η Yoga είναι μια φιλοσοφία (δεν είναι θρησκεία), είναι μια ολοκληρωμένη επιστήμη της ζωής που, όπως οι περισσότεροι γνωρίζουν, κατάγεται από την Ινδία. Είναι γνωστή εδώ και πολλές χιλιάδες χρόνια και είναι μάλλον το αρχαιότερο σύστημα προσωπικής ανάπτυξης. Αφορά το σώμα, το νου αλλά και το πνεύμα.
Πρώτες μαρτυρίες για την ύπαρξη της Yoga είναι πέτρινες σφραγίδες και αγαλματίδια τα οποία χρονολογούνται το 3000 π.Χ. Οι Βέδες, η πρώτη έγγραφη αναφορά στην Yoga εμφανίζεται το 2500 π.Χ.. Θεωρείται όμως ότι η γνώση αυτή είναι πολύ παλαιότερη (λέγεται ότι αποκαλύφθηκε σε σοφούς κατά τη διάρκεια διαλογισμού και, για το λόγο αυτό, λέγεται και «Θεία επιστήμη») και ότι μεταδιδόταν από πατέρα σε γιο σε μορφή ποιήματος. Ήταν πιο εύκολο να αποστηθίσει κανείς σωστά πολλούς στίχους παρά ένα μεγάλο κείμενο. Επίσης πιστεύεται ότι ένα μεγάλο  μέρος αυτής της αρχαιοτάτης γνώσης έχει χαθεί.

Οι Βέδες λοιπόν δίνουν τη φιλοσοφική βάση πάνω στην οποία στηρίζεται η Υoga αλλά και πολλές θρησκείες της Ανατολής.
Τον 6ο αιώνα π.Χ εμφανίζονται δυο μεγάλες γραφές, η Ραμαγιάνα και η Μπαχαμπαράτα με την Μπαγκαβάντ Γκίτα, με την τελευταία να αποτελεί ίσως το πιο γνωστό βιβλίο με θέμα την Yoga, και για την ακρίβεια την πρακτική εφαρμογή της σε όλες τις συνθήκες της ζωής. Τρεις αιώνες αργότερα γράφονται από τον Παταντζαλί οι Γιόγκα Σούτρες, κείμενα τα οποία δίνουν τη βάση της Raja Yoga, το είδος της Υoga που συνηθίζεται να διδάσκεται στη δύση.
Η λέξη «Yoga» σημαίνει ένωση. Τι ενώνουμε; Πολλοί πιστεύουν ότι εννοείται η ένωση του σώματος με την ψυχή μας, δεν είναι όμως αυτό. Ο στόχος της Yoga είναι η ένωση του ατομικού «εγώ» με το «απόλυτο», τη «θεία δύναμη», δηλαδή την αυτοπραγματοποίηση, την ανακάλυψη της πραγματικής μας φύσης, την απόλυτη γαλήνη.

Τα επιμέρους στοιχεία της
Υπάρχουν τέσσερις βασικοί κλάδοι ή δρόμοι της Yoga: Είναι η Karma Yoga, η Yoga της δράσης, ενεργειών δηλαδή που εκτελούνται με ανιδιοτέλεια. Υπάρχει η Bhakti Yoga, ο δρόμος της αφοσίωσης και της αγάπης, η Jnana Yoga, όπου ο στόχος θα επιτευχτεί μέσω της γνώσης και της σοφίας και, τέλος, η Raja Yoga. Είναι ίσως η πιο «επιστημονική» και ψυχολογική προσέγγιση του θέματος, όπου ο yogi θα φτάσει το στόχο του μέσω φυσικού και νοητικού έλεγχου.
γιόγκαΗ Hatha Yoga που ακούγεται αρκετά σε διάφορα γυμναστήρια και studio, είναι μια υποδιαίρεση της Raja Yoga και ασχολείται κυρίως με τις Asanas (σωστή στάση) και την Pranayama (έλεγχο αναπνοής), ενώ η Raja Yoga περιλαμβάνει και αρκετούς άλλους παράγοντες.
Ο Swami Vishnudevananda, που ήταν ένας από τους πρώτους που διέδωσε την Υoga στο δυτικό κόσμο, περιγράφοντας την Hatha Yoga αναφέρθηκε στα ακόλουθα πέντε στοιχεία της, τα οποία μπορούμε αν θέλουμε να εφαρμόσουμε αρκετά εύκολα στη ζωή μας:
• Η σωστή χαλάρωση (Sarvasana), που θα μας βοηθήσει να εξοικονομήσουμε ζωτική ενέργεια.
• Δεύτερη έρχεται η σωστή άσκηση (Asana), αυτό που πολλοί πιστεύουν ότι είναι η Yoga, ενώ είναι μόνο ένα κομμάτι της. Οι Asanas είναι ασκήσεις ή καλύτερα στάσεις οι οποίες καλά είναι να κρατιούνται για ένα αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα και να εκτελούνται σε συγκεκριμένη σειρά. Γυμνάζουν και ενεργοποιούν όλο το σώμα. Σε συνδυασμό με σωστές αναπνοές θα βοηθήσουν να έχουμε ένα ευέλικτο και δυνατό σώμα.
• Το επόμενο στη σειρά είναι η Pranayama, ο έλεγχος της αναπνοής. Με το να κάνω συγκεκριμένες αναπνοές, χαλαρώνω το νου και το πνεύμα. Στη θεωρία της Yoga, βέβαια, με την Pranayama δεν ελέγχουμε μόνο την αναπνοή αλλά και τη ροή της Prana, της ζωτικής ενέργειας που κυκλοφορεί μέσα στο σώμα μας σε συγκριμένα κανάλια.
• Σημασία έχει και η σωστή διατροφή (Matyahara). Ο yogi δεν τρώει κρέας και αυγά, δεν πίνει καφέδες και αλκοόλ και φυσικά δεν καπνίζει ή δεν παίρνει άλλα ναρκωτικά. Θέλει να έχει πάντα το νου ήρεμο αλλά ξύπνιο. Φυσικά δεν είναι όλος ο κόσμος που κάνει yoga vegeterian, αλλά με τη μείωση των προαναφερόμενων προϊόντων θα νιώσουμε το σώμα μας καλύτερα, πέραν της υγείας μας, που σίγουρα θα ωφεληθεί από αυτό.
• Τέλος έρχεται η θετική σκέψη και ο διαλογισμός (Vedanta και Dhyana). Τον διαλογισμό πολλοί ίσως δύσκολα να μπορέσουν να τον βάλουν στο καθημερινό τους πρόγραμμα, όμως η θετική σκέψη μπορεί να υιοθετηθεί σε όλες τις ενέργειες της ημέρας.

Σε σχέση με τον κλασικό αθλητισμό
αναπνοές και συγκέντρωσηΑν κάνω Υoga πρέπει να κάνω κι άλλη προπόνηση; Είναι μια ερώτηση που ακούγεται συχνά και, βέβαια, η απάντηση είναι ότι αυτό εξαρτάται από τους στόχους και τον διαθέσιμο χρόνο του καθενός.
Η Υoga είναι μια σειρά ήπιων ασκήσεων και στάσεων, με κύριο αποτέλεσμα τη χαλάρωση του σώματος και του νου. Βέβαια, λόγω της ιδιαιτερότητας των ασκήσεων επέρχεται τόσο καρδιαναπνευστική βελτίωση, όσο και μυϊκή ενδυνάμωση. Αν και η τελευταία είναι σαφώς μικρότερη σε σχέση με το αν κάναμε για το ίδιο χρονικό διάστημα μια προπόνηση σε γυμναστήριο ή κολυμβητήριο, αερόβια ή αναερόβια, το μυϊκό έργο είναι σαφώς λιγότερο έντονο από ό,τι σε ένα γυμναστήριο. Στην Yoga δεν είναι και τόσο κοπιαστικό, δεν υπάρχει ουσιαστικά κίνδυνος τραυματισμού, μιας και δίνεται μεγάλη βάση στη χαλάρωση ανάμεσα στις ασκήσεις, αλλά και στο τέλος.
Επίσης υπάρχουν εργασίες που δείχνουν ότι η Υoga βοηθάει στην απώλεια βάρους σε υπέρβαρα άτομα, βελτιώνει την υπερχολιστεριναιμία και τον σακχαρώδη διαβήτη.
Πιστεύω, λοιπόν, ότι αν ο κύριος στόχος είναι η έντονη μυϊκή ενδυνάμωση και η βελτίωση της αερόβιας ικανότητας, η Υoga από μόνη της ίσως να μην σας δώσει τα επιθυμητά αποτελέσματα. Αν όμως θέλετε να κάνετε κάτι για να νιώσετε το σώμα σας στο σύνολό του καλύτερα, η Υoga είναι μια σωστή επιλογή.

Τα οφέλη για την ελεύθερη κατάδυση
Ας δούμε τώρα πώς μπορεί να βοηθήσει η Yoga την ελεύθερη κατάδυση. Γνωρίζοντας, όπως ανέφερα, ότι στην Yoga υπάρχει ο τομέας του σώματος και του νου, θα ξεκινήσουμε από τον πρώτο.
yogaH Υoga κάνει το σώμα πιο ελαστικό μέσω των διατατικών ασκήσεων, έχοντας έτσι καλύτερη μυϊκή λειτουργία. Δεν είναι όμως μόνο αυτό. Αυξάνοντας την ελαστικότητα του θώρακα μας επιτρέπει να παίρνουμε μεγαλύτερες εισπνοές, που σημαίνει περισσότερο οξυγόνο, το οποίο πάλι με τη σειρά του έχει σαν αποτέλεσμα μεγαλύτερες άπνοιες. Επιπλέον, ένας ελαστικός θώρακας δέχεται καλύτερα τις πιέσεις του βάθους, το οποίο εκφράζεται σε μικρότερη δυσφορία («πάτημα») ακόμα και σε μεγάλα βάθη.
Στον νοητικό τομέα έχουμε δύο βασικές επιρροές: Η μία είναι η αυξημένη χαλάρωση, ενώ η δεύτερη, και αρκετά σημαντική, είναι η συγκέντρωση. Ειδικά σε μεγάλες βουτιές, που φτάνουμε ενδεχομένως στα όρια της άπνοιάς μας, θα είμαστε πιο άνετοι αν κάνουμε τη βουτιά μας συγκεντρωμένοι, και σε αυτό συμβάλλει το κράτημα των στάσεων της Υoga και η επικέντρωσή μας εκείνη τη στιγμή στο σώμα μας και στην αναπνοή μας.

Τα όσα αναφέραμε παραπάνω σχετίζονται γενικότερα με την Yoga, όμως μην ξεχνάμε ότι υπάρχει και το κεφάλαιο της Pranayama, της τέχνης της σωστής αναπνοής. Όποιος ασκεί Pranayama τακτικά μαθαίνει κατ’ αρχήν τη βαθιά, διαφραγματική ή κοιλιακή αναπνοή, που καλό είναι να χρησιμοποιούμε και στην ελεύθερη κατάδυση, μιας και μας επιτρέπει να εισπνεύσουμε μεγαλύτερο όγκο αέρα, χωρίς μεγάλη αντίσταση (η κοιλιά είναι ως γνωστόν πιο ελαστική από ό,τι ο θώρακας, και έτσι οι πνεύμονες ευκολότερα θα επεκταθούν προς τα κάτω στην εισπνοή).
Επίσης η Pranayama μάς διδάσκει τον έλεγχο της αναπνοής, που βάσει της φιλοσοφίας της Yoga έχει δύο αποτελέσματα: την ηρεμία του νου και του πνεύματος, και τη ρύθμιση της ροής της ζωτικής ενέργειας της Prana. Μπορεί το αποτέλεσμα με την Prana να σας είναι αδιάφορο, όμως αυτό με τον έλεγχο της αναπνοής σίγουρα δεν είναι, αφού αυτό ακριβώς κάνουμε (ή προσπαθούμε να πετύχουμε) όταν βουτάμε.
μάθημα yogaΌπως και νά ‘χει πάντως, μην πάρετε ένα βιβλίο και αρχίσετε να κάνετε Pranayama, γιατί το σώμα και το πνεύμα σας πρέπει πρώτα να προετοιμαστούν με τις ασκήσεις Asanas. Και αυτό όχι μόνο για την επίδραση της Pranayama, που δεν είναι και το μαγικό εργαλείο που θα σας δώσει 5 λεπτά περισσότερη άπνοια! Είναι συγκεκριμένες ασκήσεις που μπορεί να κάνει ο «αρχάριος» της Yoga και καλό θα είναι να του τις δείξει κάποιος δάσκαλος.
Τέλος, λέγεται ότι η πρακτική της Yoga αυξάνει την αυτοπεποίθηση και την αποφασιστικότητά μας, και όπως ξέρουμε το πρώτο βήμα για την επίτευξη ενός στόχου είναι η πίστη ότι μπορούμε να το κάνουμε.

Αν μετά από όλα όσα διαβάσατε σε αυτό το άρθρο, αποφασίσατε ότι η Yoga δεν είναι για εσάς, δηλαδή δεν σας ταιριάζει, κάντε λίγο υπομονή: στο επόμενο τεύχος θα δούμε τι μπορούμε να κάνουμε σε ένα γυμναστήριο, με απώτερο και πάλι στόχο να βελτιωθούμε στη θάλασσα!

Αν το αποφασίσετε...
μάθημα yogaΣτην περίπτωση που αποφασίσετε να κάνετε Yoga, ας δούμε τι πρέπει να προσέξετε στην επιλογή δασκάλου ή τάξης. Σε studio και γυμναστήρια υπάρχει πλέον μια πληθώρα ειδών Yoga που προσφέρεται με διάφορες ονομασίες, χωρίς να ξέρουμε τι σημαίνει, ίσως και οι ίδιοι που τα διδάσκουν να μην ξέρουν. Στις ΗΠΑ υπάρχει ιδιαίτερα μεγάλη γκάμα προσφορών, όπως η Yoga της σοκολάτας ή η Yoga για σκύλους. Η αλήθεια είναι ότι πολλά από αυτά δεν είναι... η Yoga που θα έχει τα αποτελέσματα που σας ανάφερα στο κυρίως άρθρο. Σε πολλά γυμναστήρια υπάρχει η power-Yoga και η ashtanga-Yoga η οποία χρησιμοποιείται κυρίως ως αερόβια άσκηση, χωρίς να δίνεται αρκετή βάση στην χαλάρωση. Το αποτέλεσμα δεν θα είναι λοιπόν και πολύ διαφορετικό σε σχέση με το εάν κάναμε οποιαδήποτε άλλη αερόβια άσκηση.
Το άλλο σύνηθες πρόβλημα των τάξεων Υoga σε γυμναστήρια είναι ότι έχουν πολλά άτομα σε πολύ διαφορετικά επίπεδα, δυσκολεύοντας έτσι τον διδάσκοντα να κάνει διορθώσεις και να βρει τον σωστό ρυθμό για όλους τους μαθητές, με αποτέλεσμα οι μαθητές (ειδικά οι αρχάριοι) συχνά να δυσκολεύονται να ακολουθήσουν, με αποτέλεσμα σύντομα να κουραστούν.
Η επιτυχία της Yoga εξαρτάται τόσο από το σύστημα που διδάσκει ο δάσκαλος, αλλά και από τον δάσκαλο τον ίδιο, ο οποίος πρέπει να εμπνέει! Ο μόνος τρόπος για να το καταλάβουμε αυτό είναι να δοκιμάσουμε κάποιες τάξεις σε κάποια κέντρα και να δούμε πώς θα επηρεαστεί το σώμα μας, αλλά και ο νους μας. Μια συνεδρία Yoga θα πρέπει να προβλέπει μια αρχική χαλάρωση, ένα κομμάτι αναπνοών, ένα μέρος ζεστάματος, συνήθως σε μορφή χαιρετισμού του ηλίου (surya namaskar), τις Asanas ή κρατημένες ασκήσεις και μια αρκετά μεγάλη τελική χαλάρωση. Μετά από αυτά, πρέπει να νιώθουμε ήρεμοι, το σώμα μας χαλαρό, το νου μας καθαρό, και συγχρόνως γεμάτοι ενέργεια. Μπορεί την πρώτη φορά που θα κάνετε ένα πρόγραμμα Yoga αυτές οι αισθήσεις να μην είναι τόσο έντονες, όμως η κατεύθυνση πρέπει να είναι αυτή.