ΟΔΗΓΟΣ ΑΓΟΡΑΣ

  • Σαργοί μιας άλλης εποχής

    Σαργοί στα βράχιαΜια μεγάλη θαλασσοταραχή και το σωστό μέρος μπορούν να μας χαρίσουν ακόμη αξέχαστες στιγμές ψαρέματος στον αφρό. Οι τεχνικές, παλιές από χρόνια, δίνουν μια ρετρό γεύση σε ένα ψαρέμα σαργών, των αδιαμφισβήτητων βασιλιάδων των βράχων.

    Κείμενο - Φωτογραφίες: Αlfio Elio Quattrocchi

  • Τι επηρεάζει την άπνοια;

    ελεύθερη κατάδυσηΑυτή τη φορά στο επίκεντρο του άρθρου μας βρίσκεται το θέμα της διάρκειας της άπνοιας και των παραγόντων που την επηρεάζουν. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα ασχοληθούμε με το βάθος της βουτιάς, μιας και αυτό έγινε αρκετά αναλυτικά στο άρθρο για την εξίσωση. Εδώ μάς ενδιαφέρει καθαρά ο χρόνος, η διάρκεια της άπνοιας.


  • Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase

Σαργοί μιας άλλης εποχής

Σαργοί στα βράχιαΜια μεγάλη θαλασσοταραχή και το σωστό μέρος μπορούν να μας χαρίσουν ακόμη αξέχαστες στιγμές ψαρέματος στον αφρό. Οι τεχνικές, παλιές από χρόνια, δίνουν μια ρετρό γεύση σε ένα ψαρέμα σαργών, των αδιαμφισβήτητων βασιλιάδων των βράχων.

Κείμενο - Φωτογραφίες: Αlfio Elio Quattrocchi

Υπάρχει μια στιγμή στη ζωή όλων που επανεμφανίζονται αναπόφευκτα οι μακρινές αναμνήσεις ενός πάθους που μας έχει γεννηθεί όταν ήμασταν παιδιά. Και σε καθέναν από εμάς υπάρχει μια συγκεκριμένη ανάμνηση από εκείνη την περίοδο που σημάδεψε την κοινή μας ιστορία ως ερασιτεχνών ψαράδων και που τώρα πια φαντάζει πάρα πολύ μακρινή.
Εκείνη η εποχή έχει την εικόνα κάτι μαύρων, γυμνών βράχων, που μόλις που τους απάλυνε το σμαραγδί και λαμπερό πράσινο ενός φωτεινού λεκέ, μυρωδάτου και υγρού, πάνω στον οποίο η θάλασσα, όταν φουρτούνιαζε, ξάσπριζε με τα δυνατά της κύματα τις χιλιάδες πέτρινες πτυχές με ισάριθμα λευκά ρυάκια, σαν δαντέλες με ακαθόριστο σχήμα, που ξεθώριαζαν έπειτα σε μια αλμυρή ομίχλη που αργά αργά ξανανέβαινε και θάμπωνε σε πολλά μακρινά επίπεδα τη γραμμή του ορίζοντα. Τα βράχια, η αφρισμένη θαλασσοταραχή που έφτανε σπρωγμένη από τον άνεμο και έφερνε τη μυρωδιά της θάλασσας μακριά στους ξερούς κάμπους, ήταν ένα θέαμα που πραγματικά φανέρωνε την αρχέγονη δύναμη της Φύσης και που σε έκανε να νιώθεις πολύ μικρός, αναγκάζοντάς σε να ψάξεις απάγκια, κρυμμένους ορμίσκους, κρυφές κοιλότητες, σαν απόκρυφα μυστικά που τα μοιραζόσουν μόνο με κάποιον αληθινό φίλο. Εδώ, όπου η τρομερή δύναμη της θάλασσας κοβόταν από το σχηματισμό της ακτογραμμής, φαινόταν ότι όλα ήταν μετέωρα, σταματημένα, σαν τον άνεμο πίσω από ένα ασφαλές απάγκιο, σαν τις σταγόνες του γλυφού αφρού όταν λικνίζονται στον αέρα, σαν τον αιώνιο αφρό ανάμεσα στα βράχια και τις μυστηριώδεις περιστροφές του, στις οποίες προσπαθούσες να διαβάσεις σημάδια καθησυχαστικά.
μεγάλος σαργοςΕδώ, και σε τέτοιες στιγμές, εκφραζόταν όλο το πάθος σου, εφοδιαζόμενος μόνο με εκείνο το πολύ μακρύ καλάμι, έναν φελλό που σαν σημαδάκι χανόταν στο λευκό των κυμάτων, και μια πετονιά που ήταν το μοναδικό και εύθραυστο σημείο επαφής σου με εκείνη τη θυμωμένη και εξαγριωμένη θάλασσα. Καθόσουν εκεί, κουλουριασμένος μπροστά στο μέγεθος του απείρου που γέμιζε τις αισθήσεις σου και του οποίου μόλις άρχιζες να συλλαμβάνεις τους ρυθμούς, ενώ μάθαινες τα πρώτα μυστικά του. Πόσες αναμονές, πόσος καιρός περασμένος παρατηρώντας χωρίς ερωτήσεις, χωρίς καμία απαίτηση από τις σταγόνες που έφταναν καμιά φορά ως εκεί πάνω όπου αισθανόσουν ασφαλής.
Έπειτα, ξαφνικά, αυτές οι στιγμές καθαρής ευτυχίας, όταν το καλάμι έτρεμε με δική του ζωή από το πλάσμα που εκεί κάτω, ανάμεσα στα ρεύματα, πάλευε για τη σωτηρία του!
Και εκείνο το απίστευτο και αρχέγονο συναίσθημα στο τέλος, με το θήραμα, που έλαμπε ασημί στις τελευταίες του στιγμές, τώρα πια στα πόδια σου, που για μια στιγμή, αλλά μόνο για μια στιγμή, περιβαλλόταν από οίκτο.

Σαργός (Diplodus sargus)
Θήραμα με μεγάλη αίγλη για όλους τους λάτρεις του ψαρέματος από τα βράχια, με εκείνο το φαρδύ και πλακέ σώμα και τις τυπικές μαύρες κάθετες ραβδώσεις, ο σαργός αντιπροσώπευσε ένα συναρπαστικό πεδίο δράσης για πάρα πολλούς ερασιτέχνες ψαράδες. Στόχος που δυστυχώς αναζητείται επίμονα και από τους ψαροντουφεκάδες και από όσους ψαρεύουν με παραγάδι, έχει γίνει ένα είδος που αρχίζει να σπανίζει σε πολλές περιοχές της Ιταλίας. Είναι ένα ψάρι που πλησιάζει στην ακτή κυρίως στις μεγάλες θαλασσοταραχές, είτε στα βράχια είτε στις παραλίες, όταν ακόμη και τα μεγαλύτερα κομμάτια κινούνται με αρκετή σιγουριά εκεί που σκάζουν τα κύματα. Εδώ λοιπόν πρέπει να το ψάξουμε και να το ψαρέψουμε όταν βίαιες θαλασσοταραχές τραντάζουν την ακτή.
Ανάμεσα στα παράξενα που το αφορούν είναι το ότι σε κάποια μέρη της Σικελίας συμπεριλαμβάνονται μεταξύ των δολωμάτων ακόμη και κομματάκια από τη σάρκα του φραγκόσυκου. Στην Σαρδηνία μια εποχή, όταν δούλευαν τα πολυάριθμα δίχτυα για τόνους, χρησιμοποιούνταν τα σπλάχνα των τόνων αλατισμένα και αποθηκευμένα σε μεγάλα και γερά σακιά, σαν ακαταμάχητο υλικό για να τους προσελκύσουν ανάμεσα στον αφρό. Πάντα στο νότο, όταν πλησίαζαν στην ακτή οι βαρκούλες του Αγίου Πέτρου (Velella velella), μικρά κοιλεντερωτά με μπλε χρώμα, τα μάζευαν, τα αλάτιζαν και αποτελούσαν είτε μαλάγρα είτε εκλεκτό δόλωμα για το σαργό του αφρού.

Εκ νέου στα «βράχια μου»
Μετά την εξάσκηση σχεδόν όλων των τεχνικών ψαρέματος στην Μεσόγειο αλλά και σε ψαρότοπους στις 5 ηπείρους, φτάνει καμιά φορά και για μένα η ώρα των αναμνήσεων για τις παλιές αγάπες, που ποτέ δεν ξέχασα, ούτε αρνήθηκα για χάρη καινούριων τάσεων και μοντέρνων μεθόδων. Έφτασε έτσι μια χειμωνιάτικη αναταραχή, από τις μεγάλες, για να με σπρώξει εκ νέου στα «βράχια μου», αναζητώντας από τη μια τις παλιές βεβαιότητες, ελπίζοντας όμως και σε καινούριες συγκινήσεις.
Οι προϋποθέσεις όμως δεν ήταν οι καλύτερες, τα βράχια που θυμόμουν έναν καιρό δεν ήταν πια τα ίδια! Αλλαγές και κλιματικές μεταβολές, καινούρια αρπακτικά ψάρια όπως μπαρακούντα, γοφάρια και κυνηγοί σε πολλές περιοχές είχαν οριστικά κατοικήσει κάθε φάσμα νερού αυτού του περιβάλλοντος, αλλάζοντας κατά κάποιο τρόπο τις βιολογικές ισορροπίες, σε βάρος των αυτόχθονων ειδών, όπως τα μελανούρια και οι σαργοί. Πολλοί φίλοι, προσκολλημένοι στο ψάρεμα με φελλό στους αφρούς, είχαν ήδη εγκαταλείψει από χρόνια την αναζήτηση των συνηθισμένων ειδών, που τώρα πια σπανίζουν είτε εξαιτίας μιας ανανεωμένης και συνεχούς πίεσης από στρατιές νεαρών ψαροτουφεκάδων -όχι και πολύ ευσυνείδητων-, είτε από καθημερινούς ψαράδες με παραγάδι, αλλά και από δίχτυα τοποθετημένα ώστε να φράζουν συνεχώς μεγάλα κομμάτια ακτής. Και αυτά ακριβώς στην «Σαρδηνία μου», που από πολλούς, αν όχι από όλους, θεωρείται ο τελευταίος παράδεισος του ψαρέματος. Και πάλι όμως η επιθυμία να ξεσκονίσω τα καλάμια bolognese, με την πρώτη ευκαιρία, ήταν ακόμη μεγάλη.

ψάρεμα στα βράχιαΤρικυμία και θάλασσα ταραγμένη από τον συνηθισμένο βορειοδυτικό, τον Μαΐστρο, με το «Μ» κεφαλαίο, που ξαναπαίρνει τη διακυβέρνηση της θάλασσάς του, και που φυσάει ήδη εδώ και λίγες μέρες, μαστιγώνοντας βίαια την ακτή. Δεν χρειάστηκε καν να πάω να δω τη θάλασσα από πιο κοντά, όταν, αφού κατεβήκαμε από το αυτοκίνητο ακόμη στο σκοτάδι, στο μεγάλο πλακόστρωτο μακριά από τους κυματοθραύστες, ακούσαμε ήδη τη δύναμή της, με εκείνον τον υπόκωφο και ισχυρό ήχο. Η πείρα μου λέει ότι αν θέλουμε να καταφέρουμε να βρέξουμε τις πετονιές μας στο νερό πρέπει να γίνουμε σαν εκείνα τα καβούρια που τρέχουν ανάμεσα στα βράχια για να ξεφύγουν από το κύμα, και να βρούμε, όπως εκείνα, ένα ασφαλές καταφύγιο σε κάποιο άλλο μέρος. Σε αυτές τις ακραίες συνθήκες, τα πολλά χρόνια που έχεις περάσει στα βράχια σού επιτρέπουν να έχεις διάφορα εναλλακτικά μέρη, τα οποία επιλέγεις με βάση την αγριότητα της θάλασσας, την κατεύθυνση του ανέμου, την πρακτικότητα και την ασφάλεια της τοποθεσίας ψαρέματος. Καμιά φορά, φτάνει ένα μακρύ και ψηλό ακρωτήρι για να σπάσει τη δύναμη της θάλασσας και να μας επιτρέψει να ψαρέψουμε σε πλήρη ηρεμία, αλλά δεν ήταν αυτή η περίπτωση εκείνης της ιδιαίτερης ημέρας και έπρεπε πραγματικά να πάμε να βρούμε μια προφυλαγμένη γωνίτσα σε κάποιο άλλο μέρος.
Ο στόχος μας ήταν ένας μεγάλος κόλπος, με πλαγιές βράχων τόσο απότομες ώστε να κόβουν την άγρια δύναμη των κυμάτων, όχι μέχρι το σημείο να σπάνε την ακολουθία τους, αλλά μόνο τόσο, όσο να την ελαττώνουν λίγο.
Αφού φτάνουμε στην τοποθεσία, δεν τρέχουμε κατευθείαν προς τη γραμμή των κυματοθραυστών, αλλά περιμένουμε με υπομονή και περιοριζόμαστε στην παρατήρηση. Μια προσεκτική και ακριβής επιλογή, που αποτελείται από μακρόχρονες παρατηρήσεις της κατάστασης της θάλασσας, θα κάνει το ψάρεμα ασφαλές από επικίνδυνα μπάνια εκτός εποχής, αλλά και αποδοτικό αν διαβάσουμε σωστά, εκ των προτέρων, την κατεύθυνση των κύριων αλλά και των δευτερευόντων ρευμάτων της επιστροφής του κύματος. Ένα ιδιαίτερο κύμα, που ανεβαίνει στα βράχια, έχει μια δύναμη και μια βιαιότητα που μπορεί να παρασύρει στη θάλασσα οποιονδήποτε δεν κατάφερε να προβλέψει νωρίτερα ένα παρόμοιο συμβάν και άρα, δίχως άλλο, είναι καλύτερα να ξοδέψουμε μερικά λεπτά παραπάνω πριν, παρά να ριψοκινδυνέψουμε ανώφελα μετά.

Εξοπλισμός... δύναμης!
sargoiΈχει περάσει πια καιρός από τα τιτάνια και πολύ βαριά καλάμια από μπαμπού με οδηγούς από ατσάλι και υποδοχές από μπρούντζο που χρησιμοποιούνταν πριν καμιά σαρανταριά χρόνια, και αντικαταστάθηκαν μετά από τα μακριά και ογκώδη bolognese από φαινολικό που προήλθαν από το ψάρεμα σε γλυκό νερό και που δίπλωναν υπερβολικά σε κάθε μικρό ψάρι.
Η τεχνολογία και τα καινούρια υλικά από άνθρακα μας έδωσαν ελαφριά τηλεσκοπικά καλάμια, δυνατά και πολύ γερά για να μπορούμε να σηκώνουμε δυνατά τα θηράματα μεγάλου μεγέθους ακόμη και από σημαντικά ύψη, με απόλυτη άνεση. Για την ταραγμένη θάλασσα και τις ακραίες καταστάσεις όπως αυτές, υπάρχουν εδώ και καιρό bolognese ικανά να σηκώσουν «στεγνά» βάρος από 3 κιλά και πάνω, όπως το δυνατό Blue Eyes Italcanna, τα αξιομνημόνευτα Ultramarine K3 Settemetri, K3 Ottometri και Triana Magic Resistance, το Mitchell Suprema Strong, τα Artico Sismica AB9030 και -ακούσατε, ακούσατε!- σήμερα έχουμε εργαλεία που επιτρέπουν να σηκώσουμε ακόμη και 9 κιλά όπως λέγεται για τα Shimano Speed Master AX TE9 και ακόμη και 11 κιλά με τη σειρά Beast Master TE11! Φαίνεται πραγματικά απίστευτο να φτάνουμε σε αυτά τα κατορθώματα, αλλά μιλάμε για εξειδικευμένα τηλεσκοπικά καλάμια που παράγονται για την πορτογαλική αγορά και χρησιμοποιούνται για το ψάρεμα από τα ψηλά βράχια στον Ατλαντικό, αλλά που φτάνουν να ζυγίζουν σχεδόν 500 γρ.! Το ιδανικότερο μήκος για αυτά τα καλάμια είναι γύρω στα 6-7 μέτρα, αρκετά για να ξεκολλάει όσο πρέπει η πετονιά από τη βάση των βράχων, αλλά και εύκολα στον χειρισμό στους στενούς χώρους ανάμεσα στα βράχια. Συνδυάζουμε με αυτά τα bolognese μικρομεσαίους μηχανισμούς για να μην βαρύνουμε υπερβολικά τον εξοπλισμό που θα πρέπει να κρατάμε στο χέρι για ώρες και ώρες.

Επιλογή τοποθεσίας
Πραγματικά μια δύσκολη υπόθεση! Όλα τα γνωστά μέρη αποδεικνύονται εξαιρετικά επικίνδυνα. Ακόμη και οι πιο προφυλαγμένοι όρμοι σήμερα ταράζονται από τα συνεχή κύματα που σηκώνονται αρκετά μέτρα σαρώνοντας οτιδήποτε συναντούν στο δρόμο τους. Καλύτερα να μην ριψοκινδυνεύσουμε!
Απομένει μόνο μια απότομη πλευρά, ψηλή και απόκρημνη για πάνω από δέκα μέτρα, όπου είχα ήδη ψαρέψει σε ανάλογες περιπτώσεις θαλασσοταραχής, με τεράστια δυσκολία να μαζέψω θηράματα με μεγάλο μέγεθος από εκείνο το σημαντικό ύψος πάνω από το νερό. Δεν υπάρχει άλλη εναλλακτική, είμαστε όμως προστατευμένοι από τα κύματα και τέλεια προφυλαγμένοι από τον άνεμο. Ένας ορμίσκος δίπλα, αρκετά κλειστός, εγγυάται αρκετό χώρο για τον παροδικό έλεγχο της μαλάγρας που ύστερα το δευτερεύον ρεύμα αναλαμβάνει να την φέρει αποφασιστικά στην ψαρεύτρα μας.
σαργοςΟι παλιοί μου δάσκαλοι επέμεναν, σε ενοχλητικό βαθμό, σε αυτές τις προκαταρκτικές ενέργειες και παρατηρήσεις -ένα πραγματικό μαρτύριο για μένα που έτρεμα σπρωγμένος από τη νεανική βιασύνη να ψαρέψω-, σε αυτές τις αρχικές φάσεις αποκωδικοποίησης της δύναμης και της κατεύθυνσης της θάλασσας, με σκοπό να κατανοήσουμε καλύτερα την πορεία των ρευμάτων. Γι’ αυτό και συνήθιζαν να πετούν στην θάλασσα ξύλα ή διάφορα αντικείμενα που έβρισκαν στην περιοχή, με την προϋπόθεση να επέπλεαν.
Πέτρες τραχιές και στρογγυλεμένες σαν μια χαλικόστρωση στα πόδια των βράχων που κατηφορίζουν σε έναν βυθό 3-4 μέτρων είναι το ιδανικό περιβάλλον για να πραγματοποιήσουμε με ασφάλεια τα περάσματα με το μεγάλο φελλό και το βαρύ μολύβι που είναι αναγκαίο για να αντισταθούμε στη δύναμη των ρευμάτων. Στο σκαλί των βυθισμένων βράχων, το κύμα που έρχεται φέρνει έξω το φελλό, αποφεύγοντας έτσι προβλήματα σχετικά με πιθανά σκαλώματα, απομακρύνοντας ταυτόχρονα τη μάνα που σπρώχνεται στα βράχια από τον αέρα.
Α ναι, ο αέρας! Ένα πρόβλημα που πολύ συχνά δυσκολεύει περισσότερο το ψάρεμα, δημιουργώντας αντίσταση και άρα μεγάλη «κοιλιά» στην πετονιά, που σε αυτήν την περίπτωση είναι πολύ μακριά από την επιφάνεια εξαιτίας του ύψους της προεπιλεγμένης τοποθεσίας. Άλλος ένας, λοιπόν, παράγοντας που περιορίζει δραστικά τις δυνατότητές μας και που είναι ένα άλλο στοιχείο που πρέπει να υπολογίζουμε στην επιλογή της τοποθεσίας, η οποία πρέπει να προσφέρει τη μέγιστη προφύλαξη και από αυτό το στοιχείο!
Και εγώ σήμερα βρίσκομαι να έχω την ευθύνη της καλύτερης εκτίμησης, που θα καθορίσει έπειτα όλο το ψάρεμα, και ακόμη και τώρα μου γεννιούνται οι ίδιες ανασφάλειες που μάντευα στο πρόσωπο των πρώτων μου δασκάλων. Εκείνη η λεπτή αγωνία μήπως κάνω κάτι λάθος ή δεν καταφέρω να εκτιμήσω όσο γίνεται καλύτερα όλες τις μεταβλητές. Την σχεδόν ασήμαντη αλλά καθοριστική διαφορά ανάμεσα στο να ψαρέψουμε ή απλώς να χάνουμε το χρόνο μας!

Συνταγές, με ονομασία προέλευσης
ζυμηΑναφέρομαι φυσικά στους συνδυασμούς υλικών για να παρασκευάσουμε μια κατάλληλη μαλάγρα και ένα αποτελεσματικό μείγμα που θα χρησιμοποιήσουμε ως δόλωμα. Για τη μαλάγρα, πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι τα ρεύματα και τα κύματα, που η ακολουθία τους σε περίπτωση πολύ ταραγμένης θάλασσας είναι συχνή, μπορούν να τη διασπείρουν γρήγορα, ακυρώνοντας έτσι τη δράση της. Πρέπει λοιπόν κατά την παρασκευή της να ακολουθήσουμε κάποιους βασικούς κανόνες. Τα βασικά συστατικά θα είναι ένα κουβαδάκι με σαρδέλα πολύ καλά λιωμένη και αρκετά αλατισμένη που θα διαλυθεί σε περίπου μισό κουβά νερό και στο οποίο θα προσθέσουμε κανά δυο κιλά αλευροποιημένων μειγμάτων από τυρί και τις απαραίτητες «γεμάτες» δόσεις τριμμένου ψωμιού για να δέσει όπως πρέπει το σύνολο. Σε αυτά, αν χρειάζεται, μπορούμε να προσθέσουμε στο τέλος μια κάποια ποσότητα ψιλής άμμου που θα κάνει το μείγμα πιο βαρύ και πυκνό έτσι ώστε να φτάνει πιο γρήγορα στο βυθό.
ζύμηΓια την κλασική ζύμη, που είναι βασικό δόλωμα για το ψάρεμα στον αφρό, είτε με το παραδοσιακό σταθερό καλάμι είτε με τα μοντέρνα bolognese, η συνταγή προβλέπει μια καλή ποσότητα ψίχας από άσπρο ψωμί που την αφήνουμε να μουλιάσει σε νερό, στο οποίο κάποιοι προσθέτουν και λίγο γάλα, στυμμένη καλά και έπειτα δουλεμένη πολλή ώρα για να αποκτήσουμε μια μαλακή και απαλή ζύμη. Σε αυτή την ζύμη-βάση προσθέτουμε τυρί τριμμένο (κεφαλοτύρι με πολύ έντονη μυρωδιά), συν κάποια υλικά που κάποιοι τα θεωρούν θαυματουργά. Θα αναφέρω ενδεικτικά το πολτοποιημένο σκόρδο, το γλυκάνισο, την πάστα από αντσούγιες. Υπάρχουν όμως και άλλα αρώματα που πολλοί προσθέτουν, σε ένα είδος προσωπικής προπαρασκευής με υλικά που καμιά φορά τα κρατάνε επτασφράγιστα μυστικά. Μια καλή ζύμη πρέπει να δουλεύεται εύκολα πάνω στο αγκίστρι, πρέπει να έχει μια καλή πυκνότητα και μια διακριτική ελαστικότητα για να μην ξεκολλάει εύκολα με το πρώτο κύμα. Καλύτερα αν την προετοιμάσουμε μερικές μέρες πριν και να τη διατηρήσουμε στο ψυγείο. Κάποιοι οπαδοί μάλιστα προπαρασκευάζουν μεγάλες ποσότητες που μετά τις καταψύχουν και τις μοιράζουν σε μικρές συσκευασίες με τη δόση που θεωρείται πιο κατάλληλη για να καλύψει μια έξοδο για ψάρεμα. Σας διαβεβαιώνω ότι δουλεύει ακόμη κι έτσι!

Στο «ρυθμό» της θάλασσας
Βρήκαμε επιτέλους το σημείο που θεωρούμε πιο κατάλληλο και πριν ακόμη ανοίξουμε τα καλάμια, η μαλάγρα έχει πάρει πρόθυμα το δρόμο της θάλασσας, ριγμένη σε μεγάλες συμπαγείς μπάλες πάνω στα βράχια της περιοχής κοντά στο επίπεδο της θάλασσας. Θα είναι τα κύματα που ανεβαίνουν πάνω στα βράχια αυτά που θα αναλάβουν να την πάνε στο νερό. Σε αυτές τις περιβαλλοντικές συνθήκες, το ψάρεμα υπόκειται στην ακολουθία των μεγάλων κυμάτων που χτυπούν πάνω στα βράχια· το να ρίξουμε το δόλωμά μας στο νερό τη λάθος στιγμή σημαίνει να βλέπουμε το φελλό να παρασύρεται για δεκάδες μέτρα μακριά, με το μολύβι οριζόντια σχεδόν στην επιφάνεια και τη βεβαιότητα ότι η ζύμη θα ξεκολλήσει από το αγκίστρι από τη δύναμη του ρεύματος. Να γιατί είναι σημαντικό να συντονιστούμε με τη σωστή ακολουθία των κυμάτων!
τρικυμίαΕπωφελούμενοι από τη στάση ανάμεσα στο ένα και το άλλο κύμα, ρίχνουμε μια μικρή ποσότητα μαλάγρας με το μακρύ ειδικό κουτάλι, που προλαβαίνει την αρματωσιά μας και θα σκορπιστεί στον κατάλευκο αφρό στα πόδια μας. Ο μεγάλος φελλός, που είναι καλά ορατός, χοροπηδάει πάνω στο άφρισμα που κάνει το θολό νερό μαζί με τα οργανικά ιζήματα, τα θραύσματα και τα φύκια που έχουν ξεκολλήσει από τα βράχια και από το βυθό και που μετακινούνται και ανακατεύονται συνέχεια από τη δύναμη της θάλασσας. Λίγα δευτερόλεπτα, συχνά δεν φτάνουμε το λεπτό, και πρέπει να τα μαζέψουμε όλα γιατί έρχεται άλλη μια σειρά μεγάλων κυμάτων και κάνοντας αυτό, συχνά αφήνουμε το δόλωμα στο νερό, μια ηθελημένη απώλεια που συμβάλλει στο συνεχές μαλάγρωμα της περιοχής ψαρέματος, κρατώντας τα ψάρια συγκεντρωμένα στην τοποθεσία.
Η αναμονή μπορεί να είναι μεγάλη, αν και συνήθως οι μεγάλοι σαργοί τσιμπάνε ήδη από τις πρώτες ώρες της αυγής και τις πρώτες - πρώτες στιγμές ψαρέματος, αλλά αυτό δεν είναι ο κανόνας. Άλλες φορές, αν οι μετεωρολογικές συνθήκες είναι ιδανικές, και συμπίπτουν με τη σωστή εποχή, πολλά κοπάδια σε αναζήτηση τροφής εναλλάσσονται πάνω στα δολώματα, ακόμη και σε ωράρια που ο ήλιος είναι ήδη ψηλά. Όλα εξαρτώνται από τη συνεχή ένταση της θαλασσοταραχής, από το πόσο θολό είναι το νερό, εκτός βέβαια από μια καλή παρουσία θαλαμιών και καταφυγίων για τα θηράματά μας.
Οι μεγάλοι σαργοί δεν φοβούνται βέβαια τα κύματα, ούτε και τα πιο άγρια, στα οποία συχνά διασκεδάζουν, αποσπώντας από τα βράχια με τα μακριά μαυρισμένα τους δόντια πεταλίδες, αχινούς και διάφορους οργανισμούς που είναι κολλημένοι σε αυτά. Δεν είναι πάντα εύκολο να ξεχωρίσουμε το τσίμπημα των μεγαλύτερων ψαριών. Σε αντίθεση με τα μικρά, που βυθίζουν αποφασιστικά το μεγάλο φελλό, τα ψάρια με μεγαλύτερο μέγεθος δοκιμάζουν σχεδόν με προσοχή, συχνά καταπίνοντας την μπουκιά στο ανέβασμα, σε ένα τσίμπημα που θα διακρίνουμε δύσκολα μόνο από την ανεπαίσθητη «εκτόνωση» του φελλού. Μια συμπεριφορά που μπορεί να εξηγηθεί λαμβάνοντας υπόψη ότι το δόλωμά μας θα πρέπει, όσο γίνεται, να περνάει ξυστά από το βυθό, τις στιγμές της ηρεμίας ανάμεσα στο ένα κύμα και το άλλο, και άρα λοιπόν σε αυτή την περίπτωση είναι πιο φυσικό ένα τσίμπημα στο ανέβασμα.
Μόλις αισθανθεί το αγκίστρωμα μετά το κάρφωμα, ένας σαργός μεγάλων διαστάσεων κατευθύνεται πάντα προς το βυθό κάνοντας αντίσταση με τα φαρδιά του πλευρά στο τράβηγμα. Κρατάμε αποφασιστικά, σηκώνοντας ταυτόχρονα το καλάμι χωρίς να πιέζουμε. Αυτός ο χειρισμός θα τον ξεκολλήσει από το βυθό και θα τον κάνει να ξανανέβει, οπότε θα πρέπει να τον κάνουμε να «ξαπλώσει» στην επιφάνεια, στον ερχομό των κυμάτων, αν θέλουμε να αποφύγουμε την περίπτωση να μπει μέσα στο μεγάλο ρεύμα για να εκμεταλλευτεί τη δύναμή του. Έπειτα η τελευταία προσπάθεια κοντά στη βάση των βράχων για να τον τραβήξουμε πάνω, ελπίζοντας ότι και το καλάμι και η πετονιά μπορούν να αντέξουν την πίεση και ότι το αγκίστρι μπορεί να κρατήσει αρκετά χωρίς να ανοίξει!
Και επιτέλους φτάνει η επιβεβαίωση που έλπιζα, και τώρα το μεγάλο ψάρι σπαρταράει στο μαύρο βράχο και, όπως τότε, υπάρχει μια στιγμή οίκτου, αλλά είναι μόνο μια στιγμή...

Πετονιές, φελλοί και Σία
Φελλοί για ροκΣε αυτήν την επιστροφή στις ρίζες το σύνθημα είναι: υπερβολή! Ακραίες συνθήκες, μαχητικά θηράματα και άβολες τοποθεσίες ψαρέματος μάς υποχρεώνουν σε αναγκαστικές επιλογές, βασικές ή μάλλον θα έλεγα σχεδόν πρωταρχικές. Όταν η δύναμη της θάλασσας γίνεται απαγορευτική, όλα πρέπει να ρυθμιστούν και να αναθεωρηθούν προς χάρη της μέγιστης αξιοπιστίας. Αρχίζουμε από το νάιλον, που ακόμη και ένα 0,30 θα μπορούσε να φανεί υπερβολικό, αλλά δεν είναι, για να περάσουμε στους μεγάλους φελλούς και κατόπιν στα αγκίστρια που έχουν τέτοιες διαστάσεις που φαίνονται πιο κατάλληλα για άλλες τεχνικές και όχι για τη bolognese. Και όμως, κύριοι, αυτό είναι το στάνταρ για τους μεγάλους σαργούς και καμιά φορά και για τις μεγάλες τσιπούρες από τα ψηλά βράχια, όταν δεν έχουμε τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουμε απόχη ή να κατέβουμε στο επίπεδο της θάλασσας. Μια πετονιά στα 0,30 mm δεν φαίνεται υπερβολική, οι μεγάλοι σαργοί στις φωτογραφίες πιάστηκαν μάλιστα με μια 0,35! Φελλός σε σχήμα σφαίρας λοιπόν, ικανός να κρατήσει ακόμη και 25-50 γρ. βάρους, μαζί με το μολύβι ελιά και το ογκώδες δόλωμα, ακόμη καλύτερα αν είναι κόκκινου φωσφοριζέ χρώματος για να τον εντοπίζουμε εύκολα ανάμεσα στα κύματα και τον αφρό. Για τα αγκίστρια, κοντά και χοντρά παπαγαλέ από ατσάλι inox σε μεγέθη από 2 έως 4 για να είμαστε σίγουροι για ένα καλό κράτημα της ζύμης και των θηραμάτων.
φελλοί για ροκΗ αρματωσιά προβλέπει λοιπόν μια μάνα 0,30-0,35 mm, πάνω στην οποία θα περάσουμε έναν φελλό σε σχήμα σφαίρας που θα στερεώνεται με το συνηθισμένο καλαμάκι, στο βάθος ένα πάρα πολύ μικρό στριφτάρι θα μπλοκάρει το μολύβι ελιά ή ακόμη καλύτερα τουλάχιστον 2 μολύβια ελιά 10-12 gr. Στο στριφτάρι συνδέουμε το απλούστατο παράμαλλο που αποτελείται από ένα μοναδικό κομμάτι πετονιάς, με μήκος περίπου 60-80cm και διάμετρο από 0,26 έως 0,30mm (λίγα δέκατα μικρότερο από τη μάνα για να σπάει πιο εύκολα σε περίπτωση σκαλώματος - που δεν είναι απίθανη), ίσως και από fluorocarbon, αν και με τα θολά νερά η διαφορά με ένα κανονικό νάιλον δεν είναι και πολύ μεγάλη.
Προσοχή στη λεπτή φάση της επιλογής του βάθους, λαμβάνοντας υπόψη και τη σημαντική αυξομείωση του επιπέδου του νερού, που οφείλεται στην κίνηση των κυμάτων.