ΟΔΗΓΟΣ ΑΓΟΡΑΣ

  • Σαργοί μιας άλλης εποχής

    Σαργοί στα βράχιαΜια μεγάλη θαλασσοταραχή και το σωστό μέρος μπορούν να μας χαρίσουν ακόμη αξέχαστες στιγμές ψαρέματος στον αφρό. Οι τεχνικές, παλιές από χρόνια, δίνουν μια ρετρό γεύση σε ένα ψαρέμα σαργών, των αδιαμφισβήτητων βασιλιάδων των βράχων.

    Κείμενο - Φωτογραφίες: Αlfio Elio Quattrocchi

  • Τι επηρεάζει την άπνοια;

    ελεύθερη κατάδυσηΑυτή τη φορά στο επίκεντρο του άρθρου μας βρίσκεται το θέμα της διάρκειας της άπνοιας και των παραγόντων που την επηρεάζουν. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα ασχοληθούμε με το βάθος της βουτιάς, μιας και αυτό έγινε αρκετά αναλυτικά στο άρθρο για την εξίσωση. Εδώ μάς ενδιαφέρει καθαρά ο χρόνος, η διάρκεια της άπνοιας.


  • Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase

Χειμωνιάτικη καθετή

καθετήΗ χειμερινή περίοδος, που χαρακτηρίζεται από έντονα καιρικά φαινόμενα και μεγάλες περιόδους με χαμηλή πίεση, αποτελεί για πολλούς μια στιγμή ανάπαυλας της αλιευτικής δραστηριότητας. Ένα είδος διαλείμματος που κατά τη διάρκειά του οι ερασιτέχνες ψαράδες συνήθως ασχολούνται με τη συντήρηση του ψαρευτικού εξοπλισμού ή του σκάφους. Όμως υπάρχουν και οι εξαιρέσεις...

Γράφει ο Rino Scalzo (Pesca in Mare)

Με τον ερχομό των πρώτων κρύων, τα περισσότερα ψάρια που μπορούμε να ψαρέψουμε στις θάλασσές μας βυθίζονται σε ένα είδος λήθαργου που συχνά μειώνει αισθητά τη δραστηριότητά τους. Έτσι, κατά τη διάρκεια του χειμώνα, σε πολλές αλιευτικές δραστηριότητες οι επιτυχίες ελαττώνονται σημαντικά, με εξαίρεση την καθετή που είναι ακόμα σε θέση να χαρίσει έντονες συγκινήσεις.
καθετήΌλες οι θάλασσες κατά τη διάρκεια του χρόνου υπόκεινται σε θερμικές διαφοροποιήσεις, που οφείλονται στον κανονικό μετεωρολογικό κύκλο των εποχών. Aλλαγές που, έστω κι αν είναι μικρές, οδηγούν τα ψάρια στο να προσαρμόσουν τη συμπεριφορά τους στο περιβάλλον.
Πράγματι, κατά τη διάρκεια του χειμώνα η ψύξη των επιφανειακών νερών υποχρεώνει τα ψάρια να αναζητήσουν πιο βαθιά στρώματα νερού, ικανά να τους εγγυηθούν ψηλότερες και πιο σταθερές θερμοκρασίες. Οι ξέρες λοιπόν αυτήν την εποχή μπορεί να αποδειχθούν εξαιρετικά παραγωγικές, αλλά θα πρέπει να βρίσκονται σε βάθος μεγαλύτερο των 50 μέτρων για να πληρούν τις παραπάνω προϋποθέσεις.
Όσον αφορά τη μορφολογία των βυθών, όπως και τις άλλες εποχές, τα ψάρια θα προτιμήσουν σίγουρα όλες τις περιοχές που αποτελούνται κυρίως από βραχώδεις σχηματισμούς που διακόπτονται κάθε τόσο από κάποια τμήματα μεικτού ή λασπώδους βυθού. Εδώ θα βρούμε κυρίως τα πιο αξιοσέβαστα σπαριδή, όπως μεγάλους σαργούς, συναγρίδες, λυθρίνια και κυρίως τα μεγάλα σκαθάρια, που το ψάρεμά τους θα μας ξεπληρώσει για κάθε ταλαιπωρία.

Εξοπλισμός και παράμαλλα
Ο απαραίτητος εξοπλισμός της καθετής του χειμώνα δεν διαφοροποιείται και πολύ από αυτόν που χρησιμοποιούμε στις άλλες εποχές του χρόνου.
χειμερινη καθετήΤο κατάλληλο καλάμι θα έχει μήκος περίπου στα 4 μέτρα αρκετά σκληρό, εξοπλισμένο με κορυφές από fiberglass ή ειδικό πλαστικό που θα μας επιτρέψουν να καταλαβαίνουμε καλύτερα και την πιο «πονηρή» τσιμπιά. Αντίστοιχα, ο μηχανισμός πρέπει να καλύπτει όλα τα εξειδικευμένα χαρακτηριστικά που απαιτεί η τεχνική. Δηλαδή, μια αρκετά ευρύχωρη μπομπίνα, πολύ καλά φρένα και αργή σχέση περιστροφής που θα διασφαλίσει σημαντική ισχύ. Στην μπομπίνα, δεδομένου του βάθους στο οποίο θα πάμε να ψαρέψουμε, θα φορτώσουμε ένα λεπτό dyneema με διάμετρο ανάμεσα στα 0,16-0,18 mm κατά προτίμηση κυκλικής διατομής, μαζί με το συνηθισμένο shock leader από νάιλον, με μήκος περίπου 15 μέτρα.
Τα παράμαλλα που θα χρησιμοποιήσουμε για το χειμωνιάτικο ψάρεμα στις βραχώδεις ξέρες θα είναι τα ίδια με αυτά της καθετής σε μεσαία βάθη, με μια ελαφριά επανεξέταση στα μεγέθη και τις διαμέτρους. Η μάνα πράγματι θα αποτελείται από ένα κομμάτι περίπου 150 εκ, διαμέτρου 0,40-0,42 mm, στο οποίο θα συνδέσουμε με τεχνοσφαίρες ή γρήγορους συνδέσμους τρία παράμαλλα 50 cm 0,28-0,33 mm, αρματωμένα με αγκίστρια μεγέθους 2-4 σχήματος round με μεσαίο στέλεχος.
Μια μικρή «χειμωνιάτικη» παραξενιά, που συχνά δραστηριοποιεί και τα πιο απρόθυμα ψάρια, είναι να περάσουμε στα παράμαλλα ένα ζευγάρι από χάντρες με πράσινο ή κίτρινο φωσφοριζέ χρώμα, έτσι ώστε να αυξάνεται η οπτική δύναμη της παγίδας.
Όσον αφορά το έρμα, το χειμώνα συνήθως τα πιο χρησιμοποιημένα μολύβια, ακόμη και αν ψαρεύουμε πέρα από τα 150 μέτρα βάθους, σπάνια θα ξεπερνούν τα 200 gr. Παρόλα αυτά, είναι πάντα καλός κανόνας να έχουμε στη διάθεσή μας μια σειρά από πιο βαριά μολύβια έτσι ώστε να έχουμε μια εφεδρεία για κάθε πιθανή ενίσχυση του ρεύματος.

Χειμερινά δολώματα
Κατά τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου, με τη μείωση της θερμοκρασίας του νερού τα χημικά ερεθίσματα που διεγείρουν την όσφρηση των ψαριών ατονούν αισθητά, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η ελκυστική ικανότητα πολλών δολωμάτων. Οι χαμηλές θερμοκρασίες μέσα και έξω από το νερό, πράγματι, επηρεάζουν το άρωμα των δολωμάτων μας και σίγουρα δεν ευνοούν τη διάδοσή του.
σαρδέλαδόλωμακαλαμαριΈχοντας κατά νου ότι λιγότερο αποτελεσματικά σε αυτά τα βάθη είναι τα διάφορα είδη σκουληκιών όπως ο ακροβάτης ή το αμερικάνικο, με μοναδική εξαίρεση το φαραώ (που η δύναμή του δεν γνωρίζει χειμερινούς περιορισμούς), μας συμφέρει να καταφύγουμε σε τρία σίγουρα δολώματα. Μιλάμε φυσικά για τη σαρδέλα, τη γαρίδα και το καλαμάρι, που λόγω των μοναδικών τους ιδιοτήτων, της ευκολίας στη χρήση και την εξεύρεση, αλλά και της αποδοτικότητάς τους μετά από μακρά συντήρηση, ξεπερνούν με διαφορά όλα τα άλλα. Για να έχουμε μια πιο σαφή ιδέα όσον αφορά το σωστό εύρος χρήσης του κάθε δολώματος, ας αξιολογήσουμε λεπτομερώς τα κύρια χαρακτηριστικά τους και κυρίως ας δούμε ποιες είναι οι κατάλληλες δολώσεις για να τα κάνουμε, αν είναι δυνατό, ακόμη πιο εκλεκτικά και δελεαστικά.
φιλέτο σαρδέλαςσαρδέλα δόλωμαδολωμα σαρδέλαβελάκιΣαρδέλα
Γενικά αρεστή σε όλα τα είδη που υπάρχουν στην Μεσόγειο, η σαρδέλα αντιπροσωπεύει χωρίς αμφιβολία το πιο εκλεκτό φυσικό δόλωμα σε ολόκληρο το αλιευτικό πανόραμα. Βρίσκεται στη βάση της τροφικής αλυσίδας σε σχεδόν όλες τις θάλασσες και τους ωκεανούς του κόσμου, έχει νόστιμο κρέας με υπεραρκετό και ακαταμάχητο λίπος που χαρακτηρίζεται από έντονο και ανθεκτικό άρωμα. Χρησιμοποιείται στην παράκτια καθετή ή στην καθετή στα μεσόνερα και αποδεικνύεται εξαιρετική για την αναζήτηση σπαριδών μεγάλου μεγέθους όπως μεγάλοι σαργοί, συναγρίδες, φαγκριά και τσιπούρες, που συχνά γοητεύονται από το ακαταμάχητο κάλεσμά της.
Με βάση την υψηλή ελκυστική της δύναμη, προσφέρεται πολύ κατά τη διάρκεια μη αποδοτικών ημερών, όταν τα ψάρια φαίνονται ιδιαίτερα καχύποπτα, όπου αποδεικνύεται ένας πραγματικός άσος στο μανίκι ακριβώς όταν τα άλλα δολώματα μοιάζουν να μην σαρδέλαπροκαλούν καμία αντίδραση. Πολλοί είναι οι τρόποι δόλωσης που καταφέρνουν να αναδείξουν τα χαρακτηριστικά της: πράγματι, ψάχνοντας μεγαλύτερα θηράματα μπορούμε να τη χρησιμοποιήσουμε είτε ολόκληρη, δολωμένη σε ένα κλασικό παπαγαλέ ή σε ένα γερό Aberdeen μεγέθους ανάμεσα στο 1/0 και το 3/0, είτε χωρίς το κεφάλι και σωστά ραμμένη σε ένα θανατηφόρο παράμαλλο με τρία αγκίστρια μεγέθους 1 ή 2. Αντίθετα, αν στοχεύουμε σε θηράματα με μικρομεσαίο μέγεθος στους κλασικούς βυθούς της παράκτιας καθετής, θα αποδειχθούν τέλειοι οι λαχταριστοί μεζέδες που αποτελούνται από τα ασημί φιλέτα που παίρνουμε από τα πλευρά, που είναι ό,τι καλύτερο κυρίως σε συνθήκες περιορισμένου ρεύματος και εξαιρετικά διαυγών νερών. Αυτές οι δολώσεις θα περαστούν απλά κάνα δυο φορές σε αγκίστρια κατά προτίμηση κυκλικού σχήματος αρ. 2-4, έτσι ώστε να παρουσιάζονται πάντα σχετικά μαλακές και κυματιστές.
Αντίστροφα, για να ψαρέψουμε με πολύ έρμα ή σε πιο κάθετους βυθούς αναζητώντας φαγκριά ή σκαθάρια, θα αποδειχθούν ιδανικά ο κλασικός τάκος και ένα ωραίο... λουκανικάκι ενισχυμένο με μερικούς γύρους ελαστικού νήματος: δύο δολώσεις αναμφίβολα πιο ανθεκτικές.
Ο μοναδικός περιορισμός της πολυδύναμης σαρδέλας μπορεί να εντοπιστεί αποκλειστικά στη μειωμένη αντοχή της στην κατάψυξη, αφού η σάρκα της επηρεάζεται αρνητικά από τη φυσική φθορά της απόψυξης, που την κάνει πολύ πιο χαλαρή και της στερεί το έντονο άρωμά της.
Γαρίδα
μεγάλο σκαθάριΗ γαρίδα, που βρίσκεται εύκολα στους πάγκους των ιχθυοπωλείων, είναι το δόλωμα που χρησιμοποιείται περισσότερο από τους λάτρεις της καθετής. Στο εμπόριο υπάρχουν διάφορες ποικιλίες, όλες σχεδόν κατάλληλες για δόλωση, όπως η κόκκινη γαρίδα του βυθού, η μικρή γαρίδα των εκβολών και η ροζ γαρίδα της τράτας (σίγουρα η καλύτερη για τις ανάγκες μας). Σε αντίθεση με το έντονο εξωτερικό της χρώμα, η γαρίδα της τράτας έχει σχετικά μαλακό λευκό-ροζ ψαχνό, που ξεχωρίζει από ένα ιδιαίτερο και λεπτό άρωμα. Αρέσει πάρα πολύ σε όλα τα ψάρια και αποδεικνύεται εξαιρετική για να ψαρέψουμε σπαριδή όλων των μεγεθών, όπως μεγάλους κακαρέλους, φαγκριά κ.λπ., θηράματα που φαίνεται να την εκτιμούν πολύ. Αν την καθαρίσουμε, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μικρά κομμάτια και να δολωθεί σε αγκίστρια Νο 8-12 για αναζήτηση μικρότερων θηραμάτων σε ρηχούς βυθούς κυρίως βραχώδεις ή για το ψάρεμα στα μεσόνερα κοντά σε λιβάδια ποσειδωνίας.
Στο ψάρεμα σε μεσαία - βαθιά νερά αποδίδει εξαιρετικά αν δολωθεί ολόκληρη σε αγκίστρια Νο 4-6, κυρίως αν χρησιμοποιηθεί με το σκάφος σε κίνηση είτε σε μεικτούς είτε σε λασπώδεις βυθούς. Σε αυτήν την περίπτωση αποδεικνύεται θανατηφόρα κυρίως στο ψάρεμα του λυθρινιού. Γενικά διατηρείται πολύ καλά στην κατάψυξη, αφού κατά την απόψυξη δεν χάνει ιδιαίτερα σε αποτελεσματικότητα.
Καλαμάρι
Το καλαμάρι, που θεωρείται ένα κλασικό δόλωμα για την καθετή, αποτελεί το ιδανικό συμπλήρωμα στην τριάδα δολωμάτων γενικής χρήσης. Βρίσκεται εύκολα είτε στα ιχθυοπωλεία είτε σε καταστήματα που πουλούν κατεψυγμένα προϊόντα, και εξασφαλίζει εκπληκτική απόδοση όσον αφορά την αποτελεσματικότητα και κυρίως τη διάρκεια του ψαρέματος, ακόμη και παρουσία μικρών ψαριών, βάσει της σημαντικής αντοχής της σάρκας του στα τσιμπήματά τους.
Προορίζεται κυρίως για τις τεχνικές που στοχεύουν σε σπαριδή μεγάλου μεγέθους, οπότε πριν τοποθετηθεί στο αγκίστρι θα πρέπει να τεμαχιστεί σωστά, βγάζοντας τα πλοκάμια, που είναι εξαιρετικά σκληρά και λιγότερο αρεστά στα ψάρια, και κρατώντας το κεφάλι με τα εντόσθια (εξαιρετικά για το ψάρεμα μεγαλύτερων ψαριών) και το κυρίως σώμα, σίγουρα το μέρος που είναι πιο κατάλληλο για δόλωση. Αυτό το τελευταίο, εξάλλου, αφού το γδάρουμε και το ανοίξουμε, θα το χτυπήσουμε με το ειδικό σφυρί μαγειρικής, για να κάνουμε πιο λευκές και μαλακές τις δολώσεις. Με αυτήν τη διαδικασία, θα αποφύγουμε, στη φάση του τσιμπήματος, να αφήσουν το δόλωμα τα πιο καχύποπτα θηράματα, αν το θεωρήσουν αρκετά σκληρό.
δόλωμα καλαμάριδόλωμαδόλωμα καλαμάριΤο καλαμάρι βρίσκει την ιδανική χρήση του στους βραχώδεις ή κοραλλιογενείς βυθούς σε μεσαίο βάθος, ιδιαίτερα σε συνθήκες θολού νερού ή το χειμώνα, όταν εξαιτίας της πτώσης της θερμοκρασίας οι μυρωδιές απλώνονται με σχετική δυσκολία. Οι καλύτερες δολώσεις αποτελούνται από μακριές λωρίδες με πλάτος τουλάχιστον δύο εκατοστά, καρφωμένες μόνο στην άκρη με το υπόλοιπο να κρέμεται ελεύθερα, σε αγκίστρια Νο 4-8: το ιδανικό δόλωμα για τα μεγάλα σκαθάρια!
Δόλωμα πολύ ευδιάκριτο στο βυθό, προσφέρεται και για μεικτές δολώσεις, κυρίως αν συνδυαστεί με σαρδέλα κατά την αναζήτηση των μεγάλων αρπακτικών του βυθού.

Πρώτα από όλα η ασφάλεια
λιθρύνιΣτην οργάνωση μιας χειμερινής εξόρμησης θα είναι πάντα καλός κανόνας να αξιολογούμε προσεκτικά τις μετεωρολογικές συνθήκες, ρίχνοντας μια ματιά και στις προβλέψεις του καιρού για τις 24-48 επόμενες ώρες, έτσι ώστε να έχουμε μια ιδέα όσον αφορά τη σταθερότητα και τη διάρκεια του υψηλού βαρομετρικού.
Πριν αφήσουμε τα ασφαλή νερά του λιμανιού, πρέπει πρώτα απ’ όλα να πραγματοποιήσουμε ένα σύντομο αλλά προσεκτικό έλεγχο στην κατάσταση του σκάφους αλλά και στις μηχανές, στην αποτελεσματικότητα της μπαταρίας και στον εξοπλισμό ασφάλειας.
Ας θυμόμαστε, τέλος, να μην αφήνουμε ποτέ το αγκυροβόλιο χωρίς αρκετό απόθεμα καυσίμων ή πόσιμου νερού και, επίσης, να ενημερώνουμε κάποιο δικό μας άνθρωπο στη στεριά, όσον αφορά την πιθανή διάρκεια της εξόρμησής μας αλλά, κυρίως, την προβλεπόμενη ώρα επιστροφής στο λιμάνι.

Ενδυμασία
Στα χειμωνιάτικα ψαρέματά μας καλούμαστε να προστατευτούμε από τις παγωμένες ριπές του βοριά και κάποιες φορές και από τις σταγόνες του νερού, που, σε αντίθεση με το καλοκαίρι, που επιζητούμε τη δροσιά, το χειμώνα είναι άκρως ενοχλητικές.
Ζεστό, στεγνό και κυρίως με δυνατότητα να επιπλέει, το floatation jacket είναι ίσως το τέλειο ρούχο για τους δύσκολους καιρούς στη θάλασσα. Ευρέως διαδεδομένη στους ψαράδες του βορρά, αυτή η «νιτσεράδα» διαθέτει εσωτερική επένδυση από ένα λεπτό στρώμα από νεοπρένιο, που εκτός από το να κρατάει σταθερή τη σωματική θερμοκρασία, σε περίπτωση τυχαίας πτώσης στη θάλασσα δίνει τη δυνατότητα να κρατηθούν στην επιφάνεια ακόμα και βαριά άτομα.